گرده گل

موم زنبور عسل
آگوست 14, 2016
ژله رویال
آگوست 14, 2016

گرده گل :

گرده گل گامت نر گیاهان گلدار و به حالت پودر است . گرده هایی را که توسط زنبور عسل و با سبد گرده ( بخشی روی پای زنبور ) جمع آوری می شود را دانه های گرده می گویند . زنبورها به صورت فشرده در دو سوم سلول های کندو گرده ذخیره می کنند و با یک لایه عسل روی آن را می پوشانند . زنبورهای جمع آوری کننده گرده ( ویا شهد ) به ندرت در طول یک دوره پرواز از دو نوع گل گرده یا شهد جمع آوری می کنند . به همین دلیل دانه هایی که توسط زنبور آورده می شود ، معمولا دارای رنگ یکنواخت و از یک نوع گل است .

 

خصوصیات فیزیکی گرده گل :

اندازه ذرات گرده بین 2.5 تا 350 میکرون است . دیواره ( اسپورهای ) گرده که از پلی ساکاریدهای مقاوم تشکیل شده است (نظیر لینگنین )، برای زنبور عسل و انسان ، تقریبا غیر قابل هضم است و حدود نیمی از وزن گرده را تشکیل می دهد. (گرده حتی در رسوبات فسیلی میلیون ها سال قبل دیده می شود ) . گرده در زمان جمع آوری برای چسبیدن به یکدیگر و به سبد گرده ، معمولا با شهد یا مقداری عسل مخلوط می شود که این امر باعث شیرین شدن دانه های گرده می شود. همچنین برخی از انه های گرده دارای میزان چربی بالایی هستند که برای چسبیدن به یکدیگر به شهد یا عسل نیاز ندارند .  بطور کلی ، چنانچه دانه های گرده از شهد یا عسل ترکیب شده تصفیه شوند ، طعم آنها تلخ می شود . رنگ و طعم گرده با نوع گیاه میزبان مرتبط است . گرده اغلی زرد رنگ است ولی رنگ های سفید ، نارنجی ، قرمز ريال ارغوانی ، سبز و سیاه آن نیز مشاهده می شود. گرده گیاهان مختلف دارای شکل مختلف است . که بر اساس کلید گرده و یا ارزش ضریب گرده ، نوع گیاه و منطقه آن تعیین می شود . که این خود معیار کنترل گرده های مختلف و حتی سایر محصولات زنبور عسل  حاوی گرده است .

 

ترکیبات گرده گل :

ترکیبات گرده گل ، بسته به گیاه مربوطه ، از گونه ای به گونه دیگر متفاوت است . برخی از انواع گرده ، نظیر گرده درختان صنوبر ، کاج ، اکالیپتوس ها ، بعضی از انواع علوفه ( نظیر چمن ) گل قاصدک و ذرت ، دارای ارزش غذایی پایین ( حتی برای رشد نوزادان زنبور ) هستند . گرده برخی درختان نظیر افرا ، فندوق و زیتون ، دارای ارزشغذایی متوسط  و برخی گیاهان زراعی نظیر پنبه ، شلغم ، یونجه ، آفتابگردان و درختان بی ثمر ، نظیر نارون دارای ارزش غذایی خوب ، و گرده انواع درختان میوه ، نظیر بیدمشک و بعضی گیاهان دیگر ، نظیر خردل وحشی ،شبدر و خلنگ ( نوعی گل تیغ دار ) ، دارای ارزش بسیار خوب هستند . میزان پروتئین خام ، کربوهیدرات ، ویتامین ها ( خصوصا ریبو فلاوین و نیاسین ) ، مواد معدنی و انرژی اغلب گرده ها از گوشت گوساله و لوبیا بالاتر است . یکی از ملاک های اصلی ارزیابی ارزش غذایی گرده ها ، اثر تغذیه آنها بر فاکتورهای رشد غدد مادون حلقی ، مقدار گرده مصرفی ، افزایش وزن ( خصوصا بافت چربی ) و طول عمر زنبورهای عسل است . ترکیب گرده ای که توسط زنبور عسل جمع آوری می شود با گرده ای که توسط انسان جمع آوری می شود متفاوت است . با بررسی شواهد و آزمایشات مشخص شد که کرده جمع اوری شده توسط زنبور عسل نسبت به نمونه جمع آوری شده توسط انسان ، دارای پروتئین کمتر و کربوهیدرات بیشتر است .

 

پروتئین ها :

مهمترین کربوهیدرات های گرده ساکاروز ، فروکتوز و گلوکز و کربوهیدرات های کم اهمیت آن ، شامل گالاکتوز ، مانوز ، گزیلوز ، و (مقدار کمی ) لاکتوز است . که اگر لاکتوز و مانوز ( قند شیر ) به مقدار زیاد مصرف شوند ، برای زنبورها سمی است .

 

چربی ها :

مقدار چربی گرده های مختلف ، متفاوت و از یک تا پانزده درصد است . ولی به طور میانگین ، مقدار آن حدود 5 درصد است . همچنین عصاره اتری گرده ( در دمای 70 درجه سانتی گراد استخراج ) 0.9 تا 14 درصد وزن خشک آن است .

 

اسید های آمینه :

مقدار اسیدهای آمینه آزاد گرده ( غیر از اسیدهای آمینه ترکیبی ، نظیر پروتئین ها ) حدود 10 تا 13 درصد از اسیدهای آمینه گرده خشک را تشکیل می دهد و شبیه به اسیدهای آمینه ترکیبی قابل مصرف (برای زنبور عسل ) است .

 

ویتامین ها و مواد معدنی :

گرده گل حاوی مقدار زیادی ویتامین های محلول در آب است . که بیشترین آنها اسید نیکوتینیک ( B5 ) و اسید اسکوربیک ( C ) است . همچنین از انواع ویتامین های محلول در چربی A  ، E  و  D غنی است . به طور مثال گرده گیاهان اقاقیای زرد و سوسن 20 برابر هویج قرمز دارای کاروتن ( پیش ماده ویتامین A ) است . همچنین معمولا گرده ها با داشتن 1 تا 7 درصد و بیش از 16 نوع مواد معدنی ، از این نظر نیز غنی هستند که بیشترین آنها مربوط به فسفر و پتاسیم و کمترین آن ها مربوط به مس ، کلر و آهن است . ضمن اینکه گرده غنی از فلانوئیدها ، کاروتنوئیدها ، اسیهای آلی ، تروپن ها ، اسیدهای نوکلئیک ، آنزیم ها و تنظیم کنندگان رشد است . و معمولا مهمترین عامل رنگ آن مربوط به کارتنوئیدهاست .

 

حمیدرضا سلیمانی

عسل گل افراز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *