زهر زنبور عسل

ژله رویال
آگوست 14, 2016

زهر زنبور عسل :

زنبور کارگر در سن 16 تا 19 روزگی ، دارای حداکثر تولید زهر است که معمولا برای وظیفه دفاعی کلنی و نیش زدن به مهاجم استفاده می شود . گونه زنبور عسل درشت ، بیشترین مقدار زهر را در گونه زنبور عسل تولید می کند ، و سمیت زهر گونه هندی ، دو برابر زهر زنبور عسل اروپایی است . یک گرم زهر خشک از نیش 10000 زنبور کارگر بدست می آید و مقدار آن بر حسب فصل تغییر می کند ، به صورتی که در بهار و تابستان افزایش و در پاییز و زمستان کاهش می یابد . ترکیب غذایی که زنبور دریافت می کند در تولید زهر تاثیر کلی دارد. غذا های حاوی هیدرات کربن ، کمتر از مواد آلبومین دار ، در تولید زهر دخالت دارد . میزان سمیت زهر یا LD50 آن 2.8 گرم در هر کیلوگرم است . یعنی به طور متوسط اگر مقدار 2.8 میلی گرم زهر (خشک) به ازای هر کیلو گرم وزن بدن ( انسان ) دریافت شود . به احتمال 50% باعث مرگ می شود .

 

خصوصیات فیزیکی زهر زنبور عسل :

زهر زنبور عسل مایعی بی رنگ یا خاکستری شفاف ، دارای بویی تیز و خاص ( مشابه موز رسیده ) و طعم بسیار تند و تلخ است . به آسانی در آب و اسید حل می شود . ولی در الکل و سولفات آمونیم حل نمی شود . وزن مخصوص آن 1.313 و PH آن حدود 5 الی 5.2 است . بنابراین خاصیت اسیدی دارد و هنگام تماس با غشای مخاط یا چشم ها ، باعث سوزش و تحریک زیاد می شود . رنگ زهر خشک زرد متمایل به قهوه ای کم رنگ است. زهر زنبور عسل سریع خشک می شود و در دمای معمولی 70% وزن آن کاهش می یابد ، همچنین در برابر حرارت بسیار مقاوم است و خواص آن ، کمتر تغییر می کند و فقط مواد فرار آن طی جمع آوری و خشک شدن از بین می رود. در مقابل سرما نیز مقاوم است و اگر منجمد شود و دور از رطوبت قرار گیرد، خواص آن به مدت چندین سال باقی می ماند .

 

ترکیبات زهر زنبور عسل :

زهر زنبور عسل دارای 88% آب است. زهر خشک حاوی مقدار زیادی از انواع پروتئین ها و پپتیدهای مختلف است . این اجزا با استفاده از خصوصیات مختلف فیزیکی ( بر حسب وزن مولکول ها ، بار الکتریکی و قدرت جذب آن ) از هم جدا می شوند . کروماتو گرافی یک روش معمول برای جدا کردن اجزای خالص زهر است که توسط متخصصان بیو شیمی انجام می شود . زهر خشک زنبور که به این روش جداسازی می شود شامل 12.5% آنزیم ، 70% پروتئین وپپتیدهای مختلف و 17.5% سایر اجزاء و ملکول های کم وزن است که توسط دوتیماس و هیدر و شیپولینی اندازه گیری شده است .

 

اثرات آنزیم ها و پپتیدهای زهر :

مهمترین آنزیم ها و پپتیدهای زهر زنبور عسل ، فسفو لیپاز ، هیالورونیداز ، ملیتین F ، آپامین و پپتید تجزیه کننده سلول های دفاعی (MCD) است که دارای اثرات مختلفی می باشد .

فسفولیپاز A2 :

این آنزیم مهمترین عامل حساسیت انسان به زهر است و باعث انقباض ماهیچه های صاف و اختلالات سلولی می شود . همچنین بر اسیدهای چرب حاوی آب تاثیر می گذارد . و آنها را آزاد می کند ، ضمن اینکه موجب همولیز شدن گلبول های قرمز ( کاهش فشار خون ) و سلول های دفاعی نیز می شود .

 

هیالورونیداز :این آنزیم باعث ایجاد فاصله بین سلولی بافت ها (تورم) می شود و قدرت نفوذ سایر اجزاء را به بافت ها آسان می کند .

ملیتین F : پپتیدی قلیایی است که حدود 50% ماده خشک زهر را تشکیل می دهد و باعث تغییر نفوذپذیری سلول های پلاسمایی و لنفی می شود ، این تغییر باعث آزاد شدن هیستامین سلول ها ، در نتیجه ، بروز حساسیت و واکنش سلول ها ، و به عبارت دیگر درد موضعی و تورم می شود . همچنین باعث همولیز گلبول های قرمز و افزایش نفوذ پذیری غشاء (و دیواره ) رگ های خونی به هموگلوبین ، ودرنهایت مسمومیت موضعی می شود . ضمن اینکه در صورت افزایش غلظت ملیتین در خون ( در اثر نیش زیاد ) باعث مرگ نیز می شود .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *